Choroba hemoroidalna jest uciążliwa, ponieważ pieczenie, świąd i dyskomfort utrudniają codzienne funkcjonowanie. Niekiedy jednak może pojawić się też ból, co wywołuje niepokój. O czym może on świadczyć i kiedy to powód do obaw? Wyjaśniamy.
Czy ból przy hemoroidach jest normalny?
Choć ból przy hemoroidach może się pojawić, nie zawsze jest dominującym objawem. Wiele osób z żylakami odbytu doświadcza przede wszystkim krwawienia, świądu i pieczenia¹. To, czy ból powinien niepokoić, zależy od jego charakteru i nasilenia.
Dolegliwości bólowe wiążą się z anatomiczną budową odbytu, przez co są uzależnione od ulokowania guzków hemoroidowych.
Hemoroidy wewnętrzne – te położone powyżej linii grzebieniastej – rozwijają się w słabo unerwionej okolicy, dlatego zwykle nie powodują takiej dolegliwości¹. Inaczej jest z hemoroidami zewnętrznymi. Znajdują się one poniżej linii grzebieniastej, są pokryte skórą i bogato unerwione. A to oznacza, że każde podrażnienie czy obrzęk mogą wywołać wyraźny dyskomfort¹.
Jak bolą hemoroidy?
W typowym przebiegu choroby hemoroidalnej ból ma zazwyczaj umiarkowany, tępy charakter i wiąże się z konkretnymi sytuacjami, np. wypróżnieniem, dłuższym siedzeniem lub wysiłkiem fizycznym¹ ⁴. Cierpiący chorzy opisują go jako uczucie ciężkości, rozpierania lub nieprzyjemnego ciśnienia w okolicy odbytu.
- We wczesnych stadiach (I–II stopień wg Golighera) dominuje raczej krwawienie świeżą krwią podczas defekacji¹, a ból nie musi być wtedy obecny. Jeśli się pojawia, jest łagodny i szybko ustaje. Częściej dokuczają świąd, pieczenie i uczucie niepełnego wypróżnienia¹ ⁴.
- W III stopniu, gdy guzki wypadają i wymagają ręcznego odprowadzenia, ból bywa bardziej odczuwalny². Towarzyszą mu często wydzielina z odbytu, podrażnienie skóry i większe krwawienia². To ciągle typowy przebieg choroby, który – choć wymaga leczenia – nie musi oznaczać powikłań.
Kiedy ból przy hemoroidach może niepokoić?
Ból przy hemoroidach powinien wzbudzić czujność, gdy staje się ostry, intensywny i pulsujący. Taki charakter dolegliwości może wskazywać na zakrzepicę hemoroidu zewnętrznego, czyli powstanie skrzepu krwi wewnątrz guzka¹. Objawia się bolesną, sinawą grudką przy odbycie, której towarzyszy obrzęk i zaczerwienienie¹. Uwaga! To stan wymagający pilnej interwencji.
Innym powikłaniem jest zadzierzgnięcie hemoroidów w IV stopniu choroby – guzki utrzymują się wówczas stale na zewnątrz i nie dają się odprowadzić¹ ². Może wtedy dochodzić do martwicy tkanki, a w efekcie również do bardzo silnego bólu². Taka sytuacja bezwzględnie wymaga konsultacji specjalistycznej.
Do lekarza warto zgłosić się szybko zwłaszcza wtedy, gdy ból pojawia się nagle i jest bardzo silny, towarzyszy mu twardy guzek w okolicy odbytu, nie ustępuje po kilku dniach albo występuje razem z gorączką lub obfitym krwawieniem¹ ² ⁴.
Co na ból przy hemoroidach?
Ulgę w typowym bólu przy hemoroidach przynosi przede wszystkim leczenie miejscowe – leki w postaci maści i czopków, które działają bezpośrednio w objętym dolegliwościami miejscu¹. Wsparciem bywają też domowe sposoby: odpowiednia higiena okolicy odbytu, unikanie długiego siedzenia na toalecie¹, a także nasiadówki – ciepła kąpiel, która wspiera rozluźnienie zwieraczy⁴.
Gdy potrzebna jest szybka ulga, warto sięgnąć po preparat łączący kilka substancji czynnych. Przykładem jest Proktosedon – lek dostępny bez recepty, zawierający cztery składniki o uzupełniającym się działaniu³.
- Hydrokortyzon działa przeciwzapalnie i zmniejsza obrzęk.
- Cynchokaina znieczula miejscowo – blokuje sygnały bólowe, dając odczuwalną ulgę.
- Neomycyna zapobiega wtórnym zakażeniom bakteryjnym.
- Eskulina hamuje krwawienie i wspomaga redukcję obrzęków³.
Proktosedon jest dostępny w dwóch postaciach: maści (którą nanosi się na zewnątrz lub do wnętrza odbytu przy użyciu aplikatora) oraz czopków (przy zmianach wewnętrznych)³. Stosuje się go zazwyczaj przez 3–6 dni. Jeśli po tym czasie nie następuje poprawa, warto skonsultować się z lekarzem.
Niezależnie od nasilenia bólu przy hemoroidach, warto odwiedzić specjalistę. Wizyta pozwoli wykluczyć inne przyczyny dolegliwości – w tym poważniejsze schorzenia dające podobne objawy lub współwystępowanie cięższych chorób, np. marskości wątroby¹ ². Nie bagatelizuj więc sygnałów, które wysyła Ci organizm, i zadbaj o zdrowie.
Bibliografia
- Horoszkiewicz M., Choroba hemoroidalna – profilaktyka, leczenie i aspekt psychiczny, Lekarz POZ 4/2025, s. 295–298.
- Kołodziejczak M., Sudoł-Szopińska I., Najczęstsze błędy w diagnostyce i leczeniu choroby hemoroidalnej, Nowa Medycyna 1/2015, s. 28–31.
- Charakterystyka Produktu Leczniczego: Proktosedon maść doodbytnicza; Proktosedon czopki doodbytnicze. Aktualna wersja zatwierdzona przez URPL.
- Mekonnen R., Gelana T., Current Updates on Human Hemorrhoid Disease and Its Treatment Options, Journal of Disease and Global Health 2024; 17(2): 21–34.